Wie in België als verpleegkundige aan de slag wil, heeft twee dingen nodig: een diploma dat toegang geeft tot het beroep, en een visum van de FOD Volksgezondheid. Deze gids schetst de routes zoals ze vandaag bestaan. Het is geen inschrijvingsloket en geen persoonlijk juridisch advies: de precieze voorwaarden en de schoollijsten staan op de officiële sites.
Twee beroepsprofielen vandaag
In de federale regelgeving bestaan onder meer twee basistitels in de verpleegkunde, met een verschillend takenpakket.
Verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg
De verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ) is het profiel dat je behaalt met een professionele bachelor. In België wordt die bachelor doorgaans over vier jaar georganiseerd, voor 240 ECTS-studiepunten, aan een hogeschool. Dat diploma leidt tot het visum van VVAZ.
Basisverpleegkundige
De basisverpleegkundige — in het Frans assistant en soins infirmiers (AESI), in sommige officiële teksten ook infirmier de base — mag zelfstandig verpleegkundige handelingen uitvoeren in minder complexe situaties. In complexere situaties werkt die in een zorgteam nauw samen met een VVAZ, of met de arts als er geen VVAZ in het team is.
Om het beroep uit te oefenen heb je een diploma of titel van basisverpleegkundige nodig, een opleiding van minstens drie jaar en minstens 3.800 uur, waarvan minstens een derde theorie en minstens de helft klinisch onderwijs, volgens de FOD Volksgezondheid. Voor dit basisdiploma is er geen erkenning voorzien.
Hoe de Gemeenschappen de opleiding organiseren
De toegang tot het beroep — het visum — is federaal. De opleidingen zelf organiseren de Gemeenschappen. Titels en hervormingskalender lopen dus niet overal gelijk.
In Vlaanderen
Er zijn twee hoofdroutes. De bachelor verpleegkunde leidt tot het visum van verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg. Sinds 1 september 2025 leidt de graduaatsopleiding Basisverpleegkunde op tot basisverpleegkundige. De vroegere hbo5-opleiding Verpleegkunde dooft uit: wie al ingeschreven was, kan de opleiding in principe afwerken, volgens de overgangsmaatregelen van de Vlaamse overheid.
In de Fédération Wallonie-Bruxelles
De bachelor tot VVAZ blijft bestaan in het hoger onderwijs. Het brevet d’infirmier hospitalier wordt afgebouwd. Volgens het communiqué van de Franse Gemeenschapsregering van 27 maart 2026 zijn nieuwe inschrijvingen niet meer mogelijk; de laatste instroom was 2025-2026. Wie al gestart is, mag de opleiding afwerken.
Vanaf 2026-2027 start in het volwassenenonderwijs een driejarige opleiding tot assistant en soins infirmiers. Daarna is er een brug van twee jaar (120 studiepunten) naar de bachelor VVAZ. Die brug is ook bedoeld voor houders van het oude brevet.
Ook de Duitstalige Gemeenschap organiseert opleidingen. Voor de concrete modaliteiten kun je terecht bij haar officiële diensten.
Het visum, geen erkenning
Het visum is de toelating om het beroep uit te oefenen: zonder visum mag je niet werken als verpleegkundige. Voor een Belgisch basisdiploma sturen de meeste scholen een lijst van afgestudeerden door naar de FOD Volksgezondheid, en krijg je het visum automatisch. Staat je school niet op die lijst, dan vraag je het zelf aan via het visumportaal, met je eID of itsme. De procedure is gratis. Je ontvangt het visum per e-mail of eBox.
Anders dan bij sommige andere zorgberoepen is er geen erkenning voor het basisdiploma van VVAZ of van basisverpleegkundige. Een erkenning komt alleen kijken bij bepaalde specialisaties, bijzondere beroepstitels of beroepsbekwaamheden. Die vraag je aan bij de bevoegde Gemeenschap. Dat bevestigt ook Vlaanderen.be.
Een RIZIV-nummer is niet altijd nodig
Het visum is iets anders dan een RIZIV-nummer. Volgens het RIZIV heb je een nummer nodig om verpleegkundige prestaties te attesteren — bijvoorbeeld in de thuisverpleging — of om forfaitair te werken in een wijkgezondheidscentrum of maison médicale. Je hebt er daarentegen geen nodig om als werknemer in een ziekenhuis, een rusthuis of een woonzorgcentrum te werken.
En de zorgkundige?
De zorgkundige is een apart beroep. Na een erkend certificaat vraag je eerst een registratie aan bij de bevoegde Gemeenschap; daarna volgt het visum van de FOD automatisch. De minimale opleiding omvat 400 uur theorie en praktijk en 300 uur klinisch onderwijs. Het is geen « kleine verpleegkundige »: het takenpakket is wettelijk afgebakend en gebeurt onder supervisie van een VVAZ of een basisverpleegkundige.
Een buitenlands diploma
Met een buitenlands diploma is de eerste stap meestal een erkenning bij de bevoegde Gemeenschap. Daarna start het visumdossier bij de FOD. Voor een duurzame vestiging vraagt de FOD onder meer een uittreksel uit het strafregister, een certificaat van goed professioneel gedrag en een bewijs van voldoende taalkennis van het Nederlands, het Frans of het Duits.
In de officiële tabel van de FOD, bijgewerkt op 16 februari 2026, geldt voor een taalcertificaat van minder dan vier jaar: niveau B2 van het ERK voor een VVAZ, niveau B1 voor verpleegkundigen onder bachelorniveau (de pagina spreekt nog over « infirmiers brevetés ») en niveau A2 voor zorgkundigen. De doorlooptijd verschilt van dossier tot dossier: reken niet op « typische » termijnen die nergens officieel staan.
Wat deze tekst niet is
Job Day is een oriënterende blog, geen officiële pagina van een overheidsdienst en geen inschrijvingsloket. Voor een schoolkeuze, een voorwaarde of een aanvraag zijn alleen de officiële sites en de onderwijsinstellingen leidend.